Woningmarktkamer goed voor notariaat en consument

24-08-2007 11:42:18 - Bron: DGN Publishers (eigen bericht)

Gebrekkig toezicht is de belangrijkste oorzaak van de verboden financiële afspraken die notariskantoren maken met makelaars, hypotheekverstrekkers en projectontwikkelaars. Een echte markttoezichthouder, een ‘woningmarktkamer’, kan een eind maken een dergelijke praktijken en is in het belang van de woonconsument.
Onlangs probeerde de beroepsgroep van notarissen de misstanden in de branche aan te grijpen om de discussie over marktwerking in zijn voordeel te beslechten. Tariefvrijheid voor notarisdiensten en toegenomen concurrentie zouden teruggedraaid moeten worden, omdat notarissen door de prijsdruk worden geprikkeld, of zelfs gedwongen, hun toevlucht te nemen tot verboden prijsafspraken. Een kat in het nauw maakt rare sprongen.

De winsten van vroeger zijn kennelijk afgeroomd ten gunste van de consument. Het zou dan ook buitengewoon onverstandig zijn om de toegenomen concurrentie tussen notarissen en de geïntroduceerde tariefvrijheid weer een halt toe te roepen, zoals SP-kamerlid Jan de Wit gisteren op deze pagina bepleitte. Een vaste prijs voor notarisdiensten leidt niet tot betere kwaliteit en grotere onafhankelijkheid. Als notariskantoren zich niet langer kunnen onderscheiden op het criterium prijs, zal de ‘ons kent ons’-cultuur sterker worden. Daarmee is de consument niet gebaat.
Ten tweede worden de aanzienlijke financiële voordelen voor de consument tenietgedaan. Het gaat dan niet om ‘tientallen euro’s’, zoals een bagatelliserende notaris onlangs aangaf, maar om een veelvoud daarvan. Op www.degoedkoopstenotaris.nl is te zien dat de goedkoopste notaris op dit moment voor het passeren van de hypotheek- en transportakte 803 euro vraagt, terwijl de duurste meer dan het dubbele berekent: 1983 euro.

Dat notariskantoren geen zin hebben in prijsconcurrentie is bekend. Na de introductie van de Wet op het Notariaat, waarin de tariefvrijheid werd geregeld, hield meer dan zeventig procent van alle notarissen in Nederland vast aan de oude tarieven van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB). Volkomen begrijpelijk vanuit het oogpunt de eigen positie veilig te stellen en het beleid in een gunstige richting te sturen. Dat gebeurt ook in andere sectoren. Zo worden vertragingen op het spoor, Britse treinongevallen en de mislukte toetreding van Lovers Rail vaak aangehaald om de marktordening op het spoor ter discussie te stellen.
Strategisch gedrag is volgens de Raad voor Verkeer en Waterstaat in zijn advies ‘Hoezo marktwerking…?’ inherent aan grote verandertrajecten op het terrein van marktwerking. Het is de taak van de overheid te anticiperen op de nadelige effecten van dit gedrag, bijvoorbeeld door adequaat toezicht in te richten.
De KNB erkent het belang van toezicht en heeft voorgesteld om notariskantoren op vrijwillige basis te laten instemmen met een reeks kwaliteitseisen, waarna de KNB zelf de integriteit van de notarissen toetst. Het Bureau Financieel Toezicht, dat namens de minister van Justitie de financiële huishouding van notarissen controleert, zou dat vervolgens kunnen bewaken.

Een prijzenswaardig initiatief, maar niet afdoende. Want bevat deze zelfregulering voldoende instrumenten om te kunnen optreden tegen notarissen die verboden afspraken hebben gemaakt maar daarover geen informatie willen verschaffen? Het ligt meer voor de hand om de toezichthoudende functie onder te brengen bij een echte markttoezichthouder, die beschikt over kennis van markten die onder concurrentie worden gesteld en die bovendien ervaring heeft met het omgaan met strategisch gedrag van de marktpartijen waarop toezicht wordt gehouden. Vanuit dat perspectief is het verstandig een ‘Woningmarktkamer’ op te richten, die ressorteert onder de NMa, analoog aan de Vervoerkamer en de Dienst uitvoering en toezicht energie (DTe). Dan kan gelijk van de gelegenheid gebruikgemaakt worden om het toezicht op onder meer woningcorporaties, en hypotheekverstrekkers en notariaten eindelijk eens te concentreren in plaats steeds verder te versnipperen. Dit komt de kwaliteit en de efficiëntie ten goede. Pas dan draagt toezicht bij aan het belang van de woonconsument.

Bron: Financieel Dagblad 13-07-2004

Gebrekkig toezicht is de belangrijkste oorzaak van de verboden financiële afspraken die notariskantoren maken met makelaars, hypotheekverstrekkers en projectontwikkelaars. Een echte markttoezichthouder, een ‘woningmarktkamer’, kan een eind maken een dergelijke praktijken en is in het belang van de woonconsument.
Onlangs probeerde de beroepsgroep van notarissen de misstanden in de branche aan te grijpen om de discussie over marktwerking in zijn voordeel te beslechten. Tariefvrijheid voor notarisdiensten en toegenomen concurrentie zouden teruggedraaid moeten worden, omdat notarissen door de prijsdruk worden geprikkeld, of zelfs gedwongen, hun toevlucht te nemen tot verboden prijsafspraken. Een kat in het nauw maakt rare sprongen.

De winsten van vroeger zijn kennelijk afgeroomd ten gunste van de consument. Het zou dan ook buitengewoon onverstandig zijn om de toegenomen concurrentie tussen notarissen en de geïntroduceerde tariefvrijheid weer een halt toe te roepen, zoals SP-kamerlid Jan de Wit gisteren op deze pagina bepleitte. Een vaste prijs voor notarisdiensten leidt niet tot betere kwaliteit en grotere onafhankelijkheid. Als notariskantoren zich niet langer kunnen onderscheiden op het criterium prijs, zal de ‘ons kent ons’-cultuur sterker worden. Daarmee is de consument niet gebaat.
Ten tweede worden de aanzienlijke financiële voordelen voor de consument tenietgedaan. Het gaat dan niet om ‘tientallen euro’s’, zoals een bagatelliserende notaris onlangs aangaf, maar om een veelvoud daarvan. Op www.degoedkoopstenotaris.nl is te zien dat de goedkoopste notaris op dit moment voor het passeren van de hypotheek- en transportakte 803 euro vraagt, terwijl de duurste meer dan het dubbele berekent: 1983 euro.

Dat notariskantoren geen zin hebben in prijsconcurrentie is bekend. Na de introductie van de Wet op het Notariaat, waarin de tariefvrijheid werd geregeld, hield meer dan zeventig procent van alle notarissen in Nederland vast aan de oude tarieven van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB). Volkomen begrijpelijk vanuit het oogpunt de eigen positie veilig te stellen en het beleid in een gunstige richting te sturen. Dat gebeurt ook in andere sectoren. Zo worden vertragingen op het spoor, Britse treinongevallen en de mislukte toetreding van Lovers Rail vaak aangehaald om de marktordening op het spoor ter discussie te stellen.
Strategisch gedrag is volgens de Raad voor Verkeer en Waterstaat in zijn advies ‘Hoezo marktwerking…?’ inherent aan grote verandertrajecten op het terrein van marktwerking. Het is de taak van de overheid te anticiperen op de nadelige effecten van dit gedrag, bijvoorbeeld door adequaat toezicht in te richten.
De KNB erkent het belang van toezicht en heeft voorgesteld om notariskantoren op vrijwillige basis te laten instemmen met een reeks kwaliteitseisen, waarna de KNB zelf de integriteit van de notarissen toetst. Het Bureau Financieel Toezicht, dat namens de minister van Justitie de financiële huishouding van notarissen controleert, zou dat vervolgens kunnen bewaken.

Een prijzenswaardig initiatief, maar niet afdoende. Want bevat deze zelfregulering voldoende instrumenten om te kunnen optreden tegen notarissen die verboden afspraken hebben gemaakt maar daarover geen informatie willen verschaffen? Het ligt meer voor de hand om de toezichthoudende functie onder te brengen bij een echte markttoezichthouder, die beschikt over kennis van markten die onder concurrentie worden gesteld en die bovendien ervaring heeft met het omgaan met strategisch gedrag van de marktpartijen waarop toezicht wordt gehouden. Vanuit dat perspectief is het verstandig een ‘Woningmarktkamer’ op te richten, die ressorteert onder de NMa, analoog aan de Vervoerkamer en de Dienst uitvoering en toezicht energie (DTe). Dan kan gelijk van de gelegenheid gebruikgemaakt worden om het toezicht op onder meer woningcorporaties, en hypotheekverstrekkers en notariaten eindelijk eens te concentreren in plaats steeds verder te versnipperen. Dit komt de kwaliteit en de efficiëntie ten goede. Pas dan draagt toezicht bij aan het belang van de woonconsument.

Bron: Financieel Dagblad 13-07-2004